Zamknij

Franciszek Andrzejczyk, zabity za ukrywanie pod podłogą 18 Żydów, uhonorowany po 77 latach.

13:55, 18.10.2019 | Insytut Pileckiego
REKLAMA
Skomentuj

Franciszek Andrzejczyk, gospodarz zamordowany za ukrywanie osiemnaściorga Żydów, zostanie  uhonorowany w niedzielę 27 października, w ramach projektu Instytutu Pileckiego Zawołani po imieniu. W miejscowości Czyżew-Sutki, odsłonięta zostanie tablica upamiętniająca historię pomocy udzielonej uciekinierom z getta w Czyżewie, przez Franciszka Andrzejczyka i jego rodzinę. Wszystkie ofiary zbrodni zostaną upamiętnione minutą ciszy.

Z dzisiejszej perspektywy ta historia wydaje się nieprawdopodobna – mówi dr Wojciech Kozłowski, dyrektor Instytutu Pileckiego. – Oto podczas okupacji, pan Franciszek Andrzejczyk, właściciel 10-hektarowego gospodarstwa, zdecydował się pomóc znajomym uciekinierom z pobliskiego getta.  Następnie zaangażował żonę Stanisławę i piątkę dorosłych dzieci: Edwarda, Irenę, Henryka, Eugenię i Jadwigę, w ukrywanie 18 osób narodowości żydowskiej. Z zachowanych w dokumentach zeznaniach wyłania się obraz niezwykłego wysiłku polskiej rodziny. Edward, wówczas 25-letni, wspominał wynoszenie wiader piachu podczas nocnego budowania kryjówek pod podłogą. Jadwiga, mająca w tym czasie 15 lat, relacjonuje zaś wspólne z matką gotowanie jedzenia w ogromnych kotłach, wypiek licznych bochenków chleba i wynoszenie wiader z nieczystościami. Gdyby nie grożąca wszystkim natychmiastowa śmierć z rąk Niemców i zakwaterowanie gości pod podłogą, można by pomyśleć, że Andrzejczykowie prowadzili zwykły pensjonat. Rodzina Andrzejczyków była zaangażowana w utrzymywanie Żydów przez całą zimę – podkreśla Kozłowski. Dziś chcemy polskiemu społeczeństwu przypominać i stawiać za wzór takie osoby jak Franciszek Andrzejczyk. Zawołanie ich po imieniu jest naszym obowiązkiem – zaznacza dyrektor Instytutu Pileckiego.


Historia zbrodni w Czyżewie-Sutkach

Podczas okupacji niemieckiej, Franciszek Andrzejczyk z żoną i sześciorgiem dzieci mieszkali we wsi Czyżew-Sutki – opisuje dr Marcin Panecki z Instytutu Pileckiego – Kiedy na początku listopada 1942 roku, Niemcy rozpoczęli likwidację getta w pobliskim Czyżewie, Andrzejczykowie przyjęli pod swój dach osiemnaścioro szukających pomocy Żydów – mężczyzn, kobiety i dzieci. Znamy nazwiska lub przezwiska zaledwie trzech spośród nich: Węgorza, Szczupakiewicza i Muńka. W celu zapewnienia im możliwie bezpiecznego schronienia, wspólnymi siłami wybudowano dwie kryjówki: jedną pod podłogą domu, w której zmieściło się piętnaście osób, drugą w pobliskiej ziemiance. Rankiem 20 marca 1943 roku, z posterunku w Czyżewie przyjechali żandarmi, aby przeprowadzić rewizję. Zażądali od Franciszka wskazania miejsca ukrycia Żydów. Gdy nie przyznał się do udzielania im schronienia, Niemcy rozpoczęli poszukiwania. Obeszli zabudowania i zwrócili uwagę na ziemiankę, w której po głuchym odgłosie podłogi, odkryli kryjówkę trzech mężczyzn. Za to odkrycie najpierw dotkliwie pobili, a potem zamordowali strzałem w głowę Andrzejczyka. Chwilę później zabili wyciągniętych z ukrycia mężczyzn. Następnie przeszukali dom i znaleźli pod podłogą pozostałe osoby, które powiązali sznurem i wywieźli na stracenie do Szulborza. Na polecenie żandarmów, mieszkańcy wsi zakopali przy pobliskiej ścieżce zwłoki trzech zamordowanych Żydów. Na pochówek Franciszka rodzina musiała otrzymać specjalne pozwolenie. W uroczystościach pogrzebowych na cmentarzu w Czyżewie wzięły udział niezliczone tłumy – dodaje Panecki.

Uroczystość odsłonięcia tablicy rozpocznie się  27 października uroczystą Mszą Świętą o godz 12.00 w Kościele pw. Apostołów Piotra i Pawła w Czyżewie, o 13.30 nastąpi uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Franciszka Andrzejczyka na terenie przy drodze krajowej 63 (najbliższy adres Czyżew-Sutki 7). Organizator: Instytut Pileckiego.

(Insytut Pileckiego)

Co sądzisz na ten temat?

podoba mi się 0
nie podoba mi się 0
śmieszne 0
szokujące 0
przykre 0
wkurzające 0
facebookFacebook
twitterTwitter
wykopWykop
komentarzeKomentarze
REKLAMA

komentarz (2)

xlxl

0 0

ciekawie który z sąsiadów doniósł 09:18, 22.10.2019

Odpowiedzi:0
Odpowiedz

ObserwatorObserwator

0 0

Ciekawe gdyby to Andrzejczyk przyszedł do jednego z tych 18 Żydów czy oni by go przechowali ?? 10:36, 25.10.2019

Odpowiedzi:0
Odpowiedz

© kurierwysmaz.pl | Prawa zastrzeżone